当前位置: 首页 > 民族文学

壮文小说:《有故事的老人》(附汉文译文)

2019年03月09日    来源:广西《三月三》壮文版2019年第1期    字号:[    ]

有故事的老人

  

  我的老家在一个壮族山村。壮家人说话常带有俗语,我们村流传着这一句俗语:老人吃过的盐,比年轻人吃过的米还多。这句俗语不是真的指老人吃过很多的盐,而是比喻老人见多识广。再延伸下去,还形容一个平凡的老人,一辈子也会经历一两件事儿,这一两件事儿值得拿来当故事讲。

  我岳父是一个八十岁的老人,他就有几件事儿值得拿来当故事讲。他的几个故事可归纳为医术颇为惊人、敬业着实吓人、黄昏恋蛮感人、爱存钱挺逗人。读者诸君,看到老人有这一串逗趣的事儿,您还是先别发笑,说不定读完文章之后,您会一边会意地笑,一边点头叫好。

好医术

  岳父是一名老中医。他年轻时读中医学院毕业后,被分配到一家县医院工作。他在那家医院一干就是二十多年,从一个年轻医生成长为年富力强的中年医生,这时候他调到南宁一家大医院工作。后来,我成为他的女婿之后,常听到有县里和城里的病人说,他治病的医术颇为惊人。然而,我听到后只是笑一笑,人家说的也许是客套话,别真当一回事儿。直到后来亲身经历了两件事儿,我才知道病人的称赞不是吹的,岳父医术颇为惊人是真的。

“非典”时期(资料图片)

  经历过2003年的人都知道,那一年全球爆发一种叫“非典”的传染病。这种病毒出现得很突然,没有任何征兆,传染速度快范围广,民间的传说是“看上一眼即传染,传染上后就必死”。此传言有夸大嫌疑,但当时的确有病人感染致命。还有更恐怖的事实是,一旦被传染上这个病,都没有有效的药品救治。“非典”感染者都有共同的疾病特征:先是发烧,然后病情瞬间加重。于是,在那个特殊的时期,每家医院都单独设立有“发热门诊”,不论患者是什么原因发烧,到了医院医生都如临大敌,一律先将发烧者送到“发热门诊”,待检查确诊不是被传染“非典”之后,才让病人去其他科室就诊。万一有被诊断疑似传染了“非典”,那可就惨了,被“隔离”治疗之后,谁知道还有没有机会走出医院大门。

  一天,有一个亲戚带儿子到家里来找我岳父看病,他说孩子发烧又呕吐。当时我正巧在家,听说那是个发烧患者,我立即躲得远远的。谁不害怕“非典”呀,万一不小心被传染上可是要命的。然而意想不到的是,岳父似乎一点都不害怕,他手上没戴医用手套,就给那小孩把脉听诊,手直接跟病人接触,我远远瞄见了惊得手臂上泛起鸡皮疙瘩。后来,还有更可怕的事情出现,岳父说这小孩不须去“发热门诊”检查,也不需要去药房拿药,回家喝一杯兑水的米醋就好。

  这么草率诊断能行吗?万一是被感染“非典”呢,岂不是要害了别人家宝贝孩子的性命!我不是医生,不便插嘴说什么,但那天晚上,我紧张到夜里睡梦惊醒起来尿尿了两次。

  次日一大早,那位亲戚又来拍门。刚担心是否真出了啥事儿,却见他手上拎着一带水果,脸上带着笑容说,他儿子回家喝了一杯兑水的米醋之后,病就好了,现在又跟小伙伴们跑出来疯玩啦。

  那位亲戚听说我昨晚被吓得尿飙,他忍不住哈哈大笑:“自己的岳父你都不了解,他治病强过什么去,治疗这点小病对他来说,就像吃豆腐那么容易。”我们壮家人说话爱打比喻,吃豆腐不磕牙容易下咽,当然是轻而易举的事儿。

  岳父治病还有一个小故事,这个故事就是他给我遥控治病。前一阵子,我患咳嗽症状严重,连续咳嗽了两个多月,夜里时常咳个不停无法入睡。妻子在医院上班,她对治疗一般伤风感冒也小有经验。于是,她找医生先后开过四五种治疗咳嗽的药水拿回来给我喝,但是轮流服用过这么多种药水之后,我夜里仍然咳嗽不止,咳嗽剧烈时,眼泪直飙,肚子生疼。眼看着病情日天比一天严重,妻子说要么去住院治疗,要么打电话问下老爸是否还有妙方。我便给远在广东的岳父打电话,他接电话听我陈述病情后说:“你咳两声让我听听。”我咳两声给岳父听后,他便叫我去药店买一种药水服用,他还特地叮嘱道,过两天又打电话再咳两声给他听。

  我依照岳父叮嘱,去药店买那种药水服用。这种药水在药店有售,但需凭身份证购买,售货员说这种药水不宜长期服用。真想不到,我服用这种药水的当晚,竟然就止咳了。过了两天,我打电话给岳父,这时候我就是吃朝天椒辣得够呛都不会咳嗽,但岳父偏偏还要我再咳两声给他听。他听我咳两声之后,又叫我去买另一种药水服用。这下我就感到有点奇怪了,之前服用那种药水后已经神奇地镇咳,为何还要再服用另外一种药水?算了,还是听老医生的吧。于是,我又服用了第二种止咳药水,这么弄两下,我的咳嗽疾病彻底痊愈。后来,我听岳父详细说了才知道,咳嗽分有很多种类,有人患的是热咳,有人患的是凉咳,开始我患的是热咳,口服两天药水后,这时候变成凉咳,要换药水服用,这样才能彻底治愈。

  岳父治病的妙招是对症下药,难怪他的医术颇为惊人。

爱上班 

岳父一生从医,他一辈子对工作兢兢业业,说他敬业达到吓人的境界一点都不为过。

专家门诊(资料图片)

  二十年前,岳父年满六十岁退休。老人的退休生活,理应是颐养天年,含饴弄孙。壮家人说得更通俗生动,老人退休了就回家带孙子,帮孙子擦小屁屁。然而,岳父却做出一个让家人意想不到的决定:他要去广东再就业,而且还是独身一人前去。岳母知道后说不会是年纪大脑子出毛病了吧,当外公的人了还跑去那么远找工作,一个人在那么远有什么事怎么办。壮家人用通俗的话说,死在外地连骨头都找不回来。这话说得有点过头,却很形象生动。我知道,岳母是担心岳父人老了还逞能。壮家人还喜欢用比喻来形容老人逞能是“撑硬屎”,意思是人老了往往便秘,老人明明便秘拉硬屎难拉出来,他却拼老命想逞能。

  那个年代,广东是一片改革开放的热土,全国各地有许多人才都涌往这片热土寻求发展的机会。可是,岳父已经年满六十周岁,一个六旬老人去了还能做什么呢?曾听人说过,老中医越老越吃香。这话有点道理,岳父果真是这样,他越老治病越有经验,有经验的老中医不怕找不到工作。他去广东后不几天,就在东莞市一家门诊找到了工作,而且还是在专家门诊里当坐堂专家。

  岳父在专家门诊给人看病时间长了之后,他治病医术好的名声传开了,来找他看病的人越来越多,有时候他一天要看一百多个病号。病人多门诊收入就会增多,这下子门诊负责人可高兴啦。可是,过了一阵子,门诊负责人发现出了怪事:虽然病人一天比一天增多,门诊收入却不见增长,有时月收入还比上个月减少。原来,是岳父做事太实诚,假如开几十元的药能治好病,他绝对不开到一百元。如今好多病人害怕走进医院大门,因为有的医生开药像开糖果给小孩吃一样,一开就是一大把,害得病人花费成百上千的医药费。岳父为病人省钱,门诊负责人嘴上不说什么,但作为门诊负责人,要担负起经济增长的职责,不然门诊部的运营难以正常进行,更别提医生护士们的工资奖金了。这么一来,岳父便面临着被解聘的风险:要么多开药和开价格昂贵的药增加门诊收入,要么到每年签约时被解聘就卷包袱走人。

  岳父心中认定自己的做法没有错,他宁愿续签时被解聘卷包袱回家,也不愿意乱开处方增加病人负担。岳父为人做事古板成这样子,用我们壮家的话来比喻,叫作“挑担子不会直着进门——非碰壁不可”。因为扁担长度一般都长过门口,你挑担子直着就可进门,可是横着进门肯定要碰壁。用这句壮语俗语来比喻岳父,说得有点过头了,他其实是爱岗敬业一心为病人着想,以至于从不想门诊部是要找钱发工资的,更没想到还要听老板——门诊部领导的话。后来,岳父果然被解聘回家。那段时间他待在家里,家里人上桌吃饭都不敢多说话,生怕一不小心说错话引起他的无名火。好在这么压抑的时日并不长,他回家两个多月,那家门诊的病人一天比一天少,有的病人去到门诊部,开口就说要找他看病。原来,不少病人是冲着他去门诊部看病的。后来,门诊部只好又请我岳父回去上班,且答应任由他想怎么开药都行。

  岳父又得到了再上班的机会,每天他一边乐呵呵地笑,一边给病人看病。日子就这样快乐地过去几年之后,岳母也到了退休年龄。她退休后也过去那边在一家医院找到了工作,两个老人在那边定居下来,还在那边买了房子。然而,好日子才过上几年,岳母就因病离开了人世。

  岳母走了,扔下岳父一个人孤零零的。岳父清晨独自一人步行去上班,傍晚拖着一身疲惫又独自走回家。回到家后,他想找一个说话的人都没有。

有一次,我和妻子去看望老人,遇到有一件很奇怪的事情:明明岳父一个人在房间,却听见他经常跟人说话。这到底藏着什么秘密?我和妻子忍不住从客厅冲进岳父的房间,只见老人正对着床头柜上的岳母遗照,自言自语地说着说着些什么。见我们推门进来,老人被吓了一下,怔了一会儿,他才低声地说:“我有时候实在太寂寞了,就拿你们妈妈的照片来说说话。”

妻子和我忍不住眼泪直流。妻子说太伤心了,也没想到老爸一人孤苦伶仃是多么可怜!身为子女,平时我们忙于上班,只有等到逢年过节,才有空过去陪伴老人几天。妻子说不能扔下老爸一人在外了,她一再恳求老人回南宁养老,但老人却说,他要上班到走不动的那一天为止。老人这么大岁数了还拼命上班,我们心里都清楚,除了热爱他的医学职业,还有就是以上班获得的快乐来排遣寂寞。 

黄昏恋  

岳父不肯回南宁,在那边又没有人陪伴他,我和妻子总觉得老人孤身一人不放心,于是希望老人找个伴来照顾他。

老年人的生活(资料图片)

  几年前的一天,岳父有点不好意思地对我们说,他想带一个“阿姨”跟我们见面。

  第一次见面,我和妻子都十分意外:我们要称呼她做阿姨的女子,看样子她和我们是同龄人。岳父找个人做伴是我们的心愿,可是找这么一个跟子女同龄的人,我们叫阿姨怎么叫得出口呢?再说啦,如今什么人都有,在电视上就经常见到报道这种事情:一个年纪轻轻的女子,偏偏找个岁数大大的老人。最后,女子和老人家属为房子继承问题闹得不可开交。

  过了一阵子,我和妻子私下了解到,这个阿姨也是外省人,多年前,她家庭变故变成单身,两个孩子长大了到外面务工,她自个到广东找工作。她去找过岳父看病,见岳父医术好人又和善,便产生了好感,久而久之两人就有了交往。

  岳父说阿姨挺可怜的,她们村在一座又高又陡的山上,到如今还没有通车,这个村的人勤劳又老实……

阿姨看起来人勤快又老实。我和妻子节假日过去陪老人的时候,阿姨都是抢着做家务,每餐上桌吃饭,她把饭菜摆好后,却还去厨房收拾。起初还以为她没忙完活儿,后来听岳父说才知道,阿姨老家有一种古怪的习俗,就是女人不能跟男人们同桌吃饭。而且,她跟我们相处还有点放不开。

妻子经过观察也这样说:阿姨应该是个淳朴的农村妇女,从她做菜当中就看出来。她为了迎合我们的口味,努力学做几道粤菜,可是,炒油菜还是有一层厚厚的油水。毕竟,过去山区里油水少,做菜多淋上食油是对客人的尊重。

  妻子和我当着岳父的面说阿姨勤快又老实,但私底下我俩却这么议论:按照电视上曝光的那些套路,如果阿姨着急要跟老人结婚,那就有可能是出于某种目的。我们村就有一句难听的比喻说道:“小狗追着娃仔屁股跑——自有它的目的”。这句比喻是壮家人依据山村生活总结出来的:村里放养的小狗为土狗,小狗满村乱跑乱窜,小狗除了啃人们吃剩的骨头,娃仔拉的东西也吃。因此,一旦有光屁股的娃仔蹲下,小狗便摇头晃尾巴跑过来等候。

  岳父似乎一点提防心都没有,他倒是变成了另一个人,变得开朗又精神,特别是阿姨经常带他去唱歌跳舞,老人变成像个年轻人似的。我们见老人开心身体好,也没什么好说的了,唯一担心的是,老人会不会被外人笑话,笑话他老不正经,笑话他上当受骗。有的人闲着没事,总等着看别人笑话。

爱存钱

陪护(资料图片)

  日子又过去不久,出了一件大事,让我和妻子忧心忡忡:岳父被查出患上前列腺癌,听医生说病情已经很严重,手术切除肿瘤的难度很大,家属要做好思想准备。面对这么凶险的病情,我们已经被吓得有点手足无措。做手术之前,医生善意地跟我们家属提醒道,要好好跟老人聊一聊,有些重要事情该交代就要交代清楚,比如老人的存折收藏在哪里,存折的密码是多少,等等。我们对医生的提示一笑而过,不过在做手术的前夜,我们倒是也想听听老人跟子女说些什么,毕竟他也是学医的人,自己的病情及手术风险都十分清楚。然而,当晚老人却没跟我们提一句事关重要的话,却和阿姨说个不停。他看起来心情不错,好像等待他的不是明天的手术,而是商量着他俩打算要去那里玩寻开心似的。

  我们壮家有俗话说:老人像小孩。岳父老了之后有时候一些行为真的像个小孩似的。有一年春节,老人叫我儿子给他几块钱:“乖孙孙,给公公几块钱吧,公公连吃粉的钱都没有啦。”我儿子当真以为他外公真的穷到买一碗米粉的钱都没有,小家伙还直埋怨我们丢下老人不管。后来,见小家伙误会我们了,老人才像个孩子似的解释说:“我口袋里真是一分钱都没有,钱都拿去银行存定期,还没到期取出来呢。”

  老人过去这么搞笑像个小孩也就罢了,可眼下面临着生死存亡的大手术,却还不告诉子女存折放在哪里。我脑海里突然闪过一个念头:难道老人已经没有分文存款?我知道妻子和她弟弟从不过问老爸有多少存款,但明摆着的事实是,老人退休后还上了二十年的班,他省吃俭用又有储蓄的习惯,估计存款少则有数十万,多则上百万。

  岳父福大命大,他的手术做得很成功。手术之后,阿姨24小时不离开地照顾他。我们身为子女,除了办理住院的各种手续,贴身的照料却插不上手,每次陪老爸聊天一会儿,他就会说你们回去吧,好像我们不是家里人,倒像是去探视的客人似的。身为女婿,我不便多嘴,但我暗自担心:岳父手术前不跟子女交代重要事情,手术后把子女当客人似的,这样子女们会怎么想呢?我担心妻子会生气的。

  然而,我万万没有想到,妻子不但一点儿都没生气,她反而说老爸这样做自有他的道理。

  这下轮到我犯迷糊了,妻子怎么说得这么轻巧又通情达理呢?

  妻子说,这次老爸病重做手术后,阿姨帮换洗衣裤,洗澡擦身,还端屎倒尿,脏活累活样样都干。我们作为子女,却没有帮做过这些活儿,我是女儿也不怎么方便做这些活儿。再说啦,这几年下来,因为有了阿姨照顾,老爸开心快乐笑呵呵过日子,寿命都多长了好几年,我们作为子女要感谢阿姨,感恩阿姨!这样说来,老爸不告诉存折密码给我们知道,不打算将存折交给我们,就没有什么大惊小怪,因为这些钱是他辛苦赚来的,他想怎么支配我们不应该干涉。当然啦,房产证他还是交给我保管了。

  我听了还是不怎么相信妻子的话,妻子一直都是直性子的人,别说让她打心眼里同意老爸找个年轻阿姨,就算是八十二岁的科学家杨振宁找个二十八岁的翁帆做老婆,本来与她不相干但她都气不打一处来。

妻子见我还不相信,便讲述了一件我听后也不得不服的事情:做手术之后,岳父说感觉嘴巴淡,想吃扣肉解馋。阿姨跑去买回来,岳父刚嚼了两口,就感觉太油腻忍不住吐了出来,他刚要把扣肉倒掉,阿姨连忙说倒掉太可惜,边说边夹起那块肥肉来放进嘴里。

“美女嚼过的口香糖是啥味儿——用一个成语来形容。”妻子突然提出一个莫名其妙的问题。

见我许久没有反应,她自己给出答案:唇齿留香。

这美女嚼口香糖后唇齿留香,跟老人嚼扣肉有啥关系?我一时绕不过来。

“唇齿留香——它的反义词又是什么?”妻子又来了,这不是要向我文化人比文化吗?我不假思索便答:老有口臭。

这下子,妻子两眼定定地盯着我,久久才说出一句话:“还是你们文化人说话够毒!”

我又再一次莫名其妙。

原来,老人嚼过的那块肥肉,沾上了些许口水,似乎还留下齿痕,看了都觉得恶心,妻子却引用美女的“唇齿留香”,激起我联想出“老有口臭”的恶心描述。

妻子说,你的描述恶心到家了!可是,阿姨吃得津津有味场景,刚好被妻子看到。妻子说,即便是自己的老爸,老人嚼过又吐出来的扣肉,她看了忍不住犯恶心,真服了这个阿姨,看来她对老爸是真心好的呀。

  妻子还说,再怎么说吧,年轻人和老年人还是不一样的。比如有人写文章说过,有的老人身上有一种味道,叫作老人味。为什么会有老人味呢?原因有很多种,比如洗澡不干净身子臭、牙齿腐烂了口臭,还有一种原因是臭尿味。因为老人年迈体弱,尿尿无力经常滴到裤脚……这篇文章说的对否不知道,但妻子跟我说,年满八十的老爸确实老了,特别是经历过这场大手术之后,老人从鬼门关上差点就回不来。过去,我们总担心别人笑话老人,其实,是我们没有真正理解老人。老爸找个阿姨年轻一点有啥可笑的,他不是娶个年轻女人做老婆,是找个人回来陪伴他,陪伴他说说话。说一句不好听的话,八旬老人说不定哪一天一下就走了,起码身边还有个人发现……再说啦,阿姨钦佩老爸的医术,并且跟老爸在一起有共同语言,他俩是你帮我,我陪伴你。我们作为子女陪伴不了老人,别人却帮忙陪伴老人,这样我们还有什么话可说的?

  这一下,我终于明白妻子是真想明白,真心感恩阿姨了。故事说到这里该结束,然而,做事像个小孩的老岳父又突然又做出一件与众不同的事:他领出数十万定期存款让孩子在南宁买了一套房子。老人说,哪一天他上班不动了,要回南宁养老。老人真够逗的,有这么多定期存款,之前做手术却不告诉子女知道,万一手术中出现了意外,这一大笔钱去找谁要呀?

  岳父交钱给子女去买房时,还活灵活现像个孩子似的说道:“我存定期的存款全部领出来啦,真的一分钱都不剩啰!”从这次起,岳父是否还剩有存款,他的子女再也不过问。

  岳父躲过这次大难,他又心情好好地去上班,平时下班后又经常跟阿姨去唱歌跳舞。

  全靠有阿姨陪伴,到如今老人还吃得好睡得香。

 

老人需要的是陪伴 

 

Sawcuenh Bouxcuengh

Goenglaux Miz Di Ak

有故事的老人

  Bouxraiz:Lwg Ndoengcoengz

  

  Vunz mbanj gou maij gangj coenz vah neix: Bouxlaux gwn gyu lai gvaq bouxcoz gwn haeux. Coenz vah neix dwg naeuz bouxlaux vunz maz saeh maz cungj raen gvaq, beij bouxcoz raen lai rox lai. Yienghneix ne, bouxlaux lawz ciuhvunz cungj miz geij gienh saeh ak di, cigndaej dawz daeuj gangjgoj.

  Bohda gou dwg boux goenglaux ndeu, bineix rim bet cib bi lo. De neix miz sam seiq gienh saeh ak di dahraix. Seizneix, gou aeu dawz bohda yw bingh、guh hong、ra youx、yo ngaenz geij gienh saeh cungj miz di ak neix daeuj gangjgoj, mwngz raen gou gangj goenglaux ra youx miz di ak le gaej riu gonq, gangj mbouj dingh daengz gou gangj sat le, mwngz couh doq riu doq ngaekgyaeuj lo.

  

Yw Bingh Miz Di Ak

  Bohda gou dwg boux laujcungyih. Seizcoz, de doeg gvaq daihhag le, ndaej guekgya faenboiq daengz aen yihyen ndaw yienh ndeu guh canghyw, de youq aen yihyen haenx guh hong ngeih cib lai bi, bouxcoz bienqbaenz boux cungnienz le, diuh daengz Namzningz aen yihyen hung ndeu guh canghyw. Mboujguenj youq ndaw yienh roxnaeuz ndaw singz hung guh canghyw, cungj miz vunzbingh haenh de yw bingh miz di ak. Hoeng gou dingqnyi le mbouj saenq geijlai, daengzlaeng ndaej raen gvaq song gienh saeh le, gou cij fug bohda yw bingh mbouj dwg gangjboq,caen miz di ak dahraix.

  Vunzraeuz ginggvaq 2003 nienz haenx cungj rox, bihaenx gwnzbiengz fat cungj binghraq heuh guh bingh “feihdenj”, bouxlawz deng gyuek bingh neix le, cungj mbouj miz yw gouqmingh. Seizhaenx, aen yihyen lawz cungj dandog hai miz “mwnzcinj fatndat”, aenvih bouxvunz deng gyuek bingh “feihdenj” le cungj dwg fatndat gonq, daengzlaeng cij bingh naek, naek lai le couh dai vunz, yienghneix boux vunzbingh mboujguenj dwg baenz bingh maz fatndat, daengz yihyen le cungj deng gyaep bae “mwnzcinj fatndat” gonq, genjcaz cingcuj bouxde mbouj dwg deng gyuek bingh “feihdenj” le, cij hawj de bae ra canghyw yw bingh, danghnaeuz dwg gyuek bingh “feihdenj” couh deng “gek” hwnjdaeuj lo.

  Ngoenz ndeu, miz boux caencik daiq lwg de daeuj ranz ra bohda yw bingh, lwg de fatndat youh rueg dem. Seizhaenx gou youq ranz, dingqnaeuz lwgnyez haenx fatndat, gou ndoj gyae’gyangq bae, bouxboux cungj lau bingh “feihdenj” lai, danghnaeuz mbouj siujsim deng gyuek binghraq neix le yaek dai vunz ha. Siengj mbouj daengz, bohda lumjbaenz mbouj lau saek di, de bang laeq lwgnyez haenx dawzmeg youh dingq aek, faj fwngz de mbouj daenj madfwngz, cungj caeuq bouxbingh doxnem, gou raen le lau daengz fwngz hwnj naenggaeq bae. Daengzlaeng lijmiz saeh engq dwglau, bohda naeuz laeq lwgnyez haenx mbouj yungh caiq bae “mwnzcinj fatndat” genjcaz, hix mboujyungh bae aeu yw gwn, ma ranz ndoet cenj raemxmeiq couh ndei lo.

  Yienghneix guh ndaej lwi? Danghnaeuz dwg bingh “feihdenj” couh haih dai lwg vunz lo. Haemhhaenx, gou lau daengz fangzhwnz deng ndiu hwnq ok song gong nyouh bae.

  Haet daihngeih, boux caencik haenx riuj daeh mak caiq daeuj ranz bohda, de naeuz lwgnyez gwn cenj raemxmeiq le bingh ndei lo, seizneix lwg de ok rog bae caeuq gyoengq doengzdoih diuqyekyek lo.

  Boux caencik haenx dingqnaeuz gou haemhlwenz lau nyouh conh bae, de riuhaha naeuz:“Bohda mwngz mwngz cungj mbouj rox, de yw bingh ak gvaq maz bae, di bingh iqet neix doiq de daeuj gangj, couh lumj gwn daeuhfouh nei baenz yungzheih bae.”

  Bohda gou yw bingh lijmiz gienh saeh ak ndeu, gienh saeh neix dwg bang gou yw bingh. Mboengqgonq, gou baenz bingh ae naek lai, ae song ndwen cungj mbouj ndei, gyaenghaemh ae lai cungj ninz mbouj ndaek. Mehyah gou youq yihyen hwnjban, de dawz gvaq seiq haj cungj raemxyw yw ae ma hawj gou gwn, hoeng sawq gwn gvaq baenzlai cungj raemxyw le, gyanghwnz ciuqyiengh ae dwk dungx in bae. Bingh naek lai gwn yw hix mbouj ndei, gou youh gik bae yihyen dwkcim, couh daj dienhvah cam bohda baenzlawz guh ndei. Bohda youq baih Gvangjdungh ciep dienhvah le naeuz:“Mwngz ae song sing hawj gou dingq gonq.” Gou ae song sing le,bohda couh lwnh gou bae cawx cungj raemxyw ndeu gwn, de lij daengq gou, gvaq song ngoenz daj dienhvah youh caiq ae song sing hawj de dingq dem.

  Gou ciuq bohda daengq bae guh, siengj mbouj daengz, ngamq gwn raemxyw haemhhaenx couh mbouj ae lo. Gvaq song ngoenz le gou daj dienhvah hawj bohda, seizhaenx gou gwn lwgmanhgaeq cungj mbouj ae lo, hoeng de lij nyengh heuh gou ae hawj de dingq. De dingq gou ae gvaq le, youh heuh gou bae cawx lingh cungj raemxyw gwn. Gou laihnaeuz miz di gujgvaiq lo, gwn cungj raemxyw gonq cungj mbouj ae lo, vihmaz aeu vuenh lingh cungj raemxyw? Mboujguenj baenzlai, ciuq guh gonq. Gwn gvaq song cungj raemxyw le, bingh ae gou ndei liux lo. Doeklaeng gou cij rox, bingh ae baen miz haujlai cungj, mizmbangj dwg ndang ndat baenz ae, mizmbangj dwg ndang gyoet baenz ae, hainduj gou dwg ndang ndat baenz ae, gwn gvaq raemxyw song ngoenz le, ndat ae ndei le, seizneix bienqbaenz ndang gyoet lo,aeu vuenh raemxyw gwn, yienghneix cij yw ndaej bingh ndei seuq bae.

  Bohda dwg roengz yw roengz ndaej deng, gvaiq mbouj ndaej vunz cungj naeuz de yw bingh miz di ak.

  

Guh Hong Miz Di Ak

  Gangj gvaq bohda yw bingh miz di ak le, baezneix aeu gangj de guh hong hix miz di ak lo.

  Bohda baenzseiq guh canghyw, de aeu sim aeu mingh bae guh hong, bouxlawz yunghsim youh buekmingh bae guh hong, gij hong de couh guh ndaej beij vunz ak di.

  Ngeihcib bi gonq, bohda rim loegcib bi le ndaej duiyouh lo. Ranz dou bouxboux cungj siengj mbouj daengz, goenglaux duiyouh le mbouj ma ranz bang lan uet haex, de dauq aeu bae Gvangjdungh ra hong guh, lij dwg gagdog bae dem. Mehdaiq ndaq naeuz goenglaux uk luenh lo,guh goengda le lij bae baenz gyae ra dai ha, dai youq baihrog ndok cungj gip mbouj ndaej dauqma. Gou rox lo, mehdaiq dwg yousim bohda lai cij ndaq baenz nanzdingq, bohda baenzneix cengqgengz bae guh, aeu vah dajbeij mbanj dou daeuj gangj heuhguh “aengq haex geng”, gij eiqsei dwg bouxvunz deng gaz haex geng le, cengqgengz cungj aeu aengq ok daeuj.

  Seizhaenx, Gvangjdungh guh maz cungj hoengh, gij vunz daengx guek miz dungxcaiz haenx cungj bae gizde ra hong guh, cungj siengj bae gizde fatcaiz. Hoeng bohda gaenq loegcib bi lo, goenglaux bae le lij guh ndaej gijmaz ne? Miz vunz naeuz, laujcunghyih yied geq yied miz bonjsaeh, bohda couh dwg yienghneix, de yied geq yw bingh yied ak, de bae Gvangjdungh ngamq geij ngoenz, couh youq Dunghgvanj Si aen mwnzcinj ndeu ra ndaej hong guh lo, lij dwg youq aen mwnzcinj canghlig guh boux canghyw canghlig dem. Bohda youq aen mwnzcinj canghlig bang vunz yw bingh seizgan nanz le, gyoengq vunzbingh daeuj ra de yw bingh ngoenz beij ngoenz lai, miz saek ngoenz lai daengz baenz bak boux bae. Vunzbingh lai mwnzcinj couh ndaej souhaeuj lai, bouxdaeuz mwnzcinj angqvauvau. Hoeng, gvaq duenh seizgan le, bouxdaeuz mwnzcinj fatyienh ok saeh geizgvaiq lo: Yienznaeuz vunzbingh ngoenz beij ngoenz lai, souhaeuj dauq mbouj raen demlai, miz saek ndwen souhaeuj dauq beij ndwen gonq siuj gvaq. Laxlawz, dwg bohda guh saeh lauxsaed gvaqbouh, danghnaeuz hai gij yw geij cib maenz couh yw ndaej bingh ndei, de haengjdingh mbouj hai daengz bak maenz. Seizneix haujlai vunzbingh cungj lau haeuj bakdou yihyen, aenvih miz mbangj canghyw hai yw lumj gai diengzmwiq hawj lwgnyez gwn nei, hai baenz gaem baenz gaem yw, hawj vunzbingh sai baenz bak baenz bak maenz ngaenz bae. Bohda bang vunzbingh mbaet ngaenz, bouxdaeuz mwnzcinj yienznaeuz mbouj gangj de, hoeng vunz guh bouxdaeuz aeu ra ngaenzhong caeuq ngaenz dajciengj,mboujnex bae lawz aeu ngaenz fat hawj canghyw? Bohda yienghneix guh gag gaz diuz loh swhgeij lo:Danghnaeuz ciuqyiengh cengqgengz mbouj hai yw lai di caeuq bengz di, couh aeu deng gip doxgaiq baema ranz lo.

  Bohda nyengh nyinhnaeuz swhgeij guh ndaej deng, de ningznyienh gip doxgaiq ma ranz, hix mbouj haengj luenh hai yw. Guh vunz gaengj baenz yienghneix, aeu Vahcuengh mbanj dou daeuj beijnaeuz, heuh guh “gwed viz mbouj rox vuenh mbaq”. Coenz vah beijnaeuz neix dwg coenz vahcouj, vah neix gangj gvaqbouh lai lo, mbanj dou lij miz coenz vah beijnaeuz “dawzrap vang diuz hanz haeuj ranz”. Vunzguhnaz cungj rox, dawzrap vang diuz hanz haeuj ranz, diuz hanz raez bakdou gaeb, haengjdingh deng gaz, bouxhuk cij yienghneix guh. Bohda mbouj dwg bouxhuk, de dwg guh saeh ak di, ak daengz aen sim cangj naemj baenzlawz yw ndei vunzbingh, youh baenzlawz bang vunzbingh mbaet ngaenz,cungj mbouj naemj daengz aen mwnzcinj aeu ra ngaenz hawj canghyw, engq mbouj naemj daengz aeu dingq vah bouxdaeuz mwnzcinj. Bohda deng gyaep dauqma ranz lo, mboengqhaenx de youq ranz maeuq, dou hwnj daiz gwn ngaiz cungj mbouj gamj gangj vah, lau sing hung gaujcauj le de hozgaek. Hoeng siengj mbouj daengz, de ma ranz song ndwen lai, aen mwnzcinj vunzbingh ngoenz beij ngoenz noix, mizmbangj vunzbingh bae daengz mwnzcinj le, cij haengj ra bohda bang yw bingh. Bouxdaeuz mwnzcinj mbouj miz fap lo, de youh gouz bohda gou dauqbae hwnjban, lij dapwngq bohda siengj baenzlawz hai yw cungj ndaej.

  Bohda youh ndaej bae hwnjban lo, de doq riu’ij doq bang vunz yw bingh. Gvaqlaeng, mehdaiq duiyouh le hix bae baih haenx aen yihyen ndeu ra hong guh, song bouxlaux lij youq baih haenx cawx ndaej ranz youq dem. Hoeng saedceij ndei ngamq ndaej gvaq geij bi, mehdaiq baenz bingh naek yw mbouj ndei gvaqseiq lo.

  Mehdaiq bae sien le, ngamq lw bohda bouxdog youq baih haenx. Bohda haetromh gag bae hwnjban, mbwnlaep youh gag bouxdog dauq ma ranz. De ma ranz le, ra bouxvunz gangj vah cungj mbouj miz, miz saek seiz couh dawz mbaw siengq mehdaiq daeuj gangj vah. Aeu caj daengz gvaq ciet gvaq cieng le, dou ban lwg cij ndaej hoengq bae buenx de geij ngoenz. Gou caeuq mehyah raen bohda gag bouxdog youq siliengz lai, dou raemxda cungj doek lo. Dou heuh bohda dauqma Namzningz ciengxlaux suenq lo, hoeng bouxlaux naeuz, de aeu hwnjban daengz ngoenz byaij mbouj ndaej bae. Bouxlaux baenz geq lij buekmingh guh hong, dou mbouj rox de guh baenz lai miz maz yungh?

Ra Youx Miz Di Ak

  Bohda mbouj haengj dauqma Namzningz, youq baih haenx youh mbouj miz vunz buenx de, gou caeuq mehyah raen bohda bouxdog youq cojgvaq lai, dou cungj maqmuengh bouxlaux ra ndaej bouxvunz daeuj goqhoh de.

  Geij bi gonq ngoenz he, bohda miz di mbouj ndei eiqsei geijlai he caeuq dou gangj, de aeu daiq boux “nax” caeuq dou raennaj.

  Baez daih’it raennaj, gou caeuq mehyah cungj doeksaet yat: Dou aeu heuh de guh nax, hoeng de caeuq dou dwg doengz ban nienzgeij. Bohda ra boux caeuq dou doengz ban guh youx, dou heuh nax baenzlawz heuh ndaej ok bak ha? Caiqgangj la,seizdaih neix vunz maz cungj miz, gwnz densi gingciengz raen miz cungj saehgvaiq neix: Mehmbwk nomjnaet bae nem goenglaux geqgaq, gizsaed, dwg siengj maeuz aeu cienz caeuq ranz goenglaux.

  Gvaq di seizgan le, gou caeuq mehyah lumj guhcaeg neix laeglemx damq ndaej rox, boux nax dwg vunz Swconh, geij bi gonq, de caeuq bouxgvan gvaq mbouj roengzbae doxliz lo, song boux lwgnyez hung le bae rog dajgoeng, de gag bouxdog daengz Gvangjdungh ra gwn. De bae ra gvaq bohda gou yw bingh, raen bohda yw bingh ak vunz youh sienh, song de couh sug lo.

  Bohda naeuz boux nax hojlienz lai, aen mbanj de youh ndoi youh lingq, daengz seizneix cungj caengz doeng ci, vunz mbanj neix gaenx guh youh lauxsaed……

Boux nax yawj vunz dwg youh gaenx youh lauxsaed. Dou ndaej hoengq bae yawj bouxlaux, boux nax cungj bang guh hongranz liux bae. Daengz seiz hwnj daiz gwn ngaiz, de youh gag bae ranzdajcawj nyaengq neix nyaengq haenx. Hainduj dou laihnaeuz de caengz nyaengq caez, doeklaeng dingq bohda gangj le cij rox, ranzmbanj boux nax miz cungj fungsug gujgvaiq ndeu, mehmbwk mbouj ndaej caeuq bouxsai doengz daiz gwn ngaiz. Caiq gangj ha, boux nax lumjnaeuz miz di lau dou.

Mehyah laeglemx yawj boux nax duenh seizgan le cij naeuz: Boux nax wngdang dwg boux mehmbwk lajmbanj lauxsaed ndeu, yawj de cawj byaek couh rox di lo. De rox dou maij gwn byaek Guengjdoeng, couh hag cawj geij cungj byaek Guengjdoeng, hoeng de cauj byaekheu cungj dwk youz daiq lai.Seizgonq vunz lajmbanj ndaej gwn youz siuj, miz hek daeuj le cawj byaek aeu dwk youz doh doh bae.

  Mehyah caeuq?gou youq dangqnaj bohda cungj gangj boux nax lauxsaed, hoeng dou baex?bohda yienghneix doxgangj:Danghnaeuz nax neix coi bohda gietvaen vaiq di, couhdwg siengj maeuz aeu ngaenz caeuq ranz goenglaux lo. Aeu Vahcuengh mbanj dou daeuj beijnaeuz couh dwg “Duzma nem gumq lwgnyez—— gaenj aeu gwn haex”.

  Bohda lumjbaenz cungj mbouj fuengz vunz saek di, de dauq bienqyiengh lai lo, bienqbaenz cingsaenz gvaekgvaek, daegbied dwg bouxnax gingciengz daiq de bae ciengqgo diuqfoux, goenglaux bienqbaenz lumj bouxcoz nei. Dou raen bouxlaux simhai ndang ndei, mbouj rox gangj gijmaz ndei lo. Dou yousim di ndeu dwg lau bouxlaux deng vunz riu, vunz raen bouxlaux yienghneix guh cungj maij riu naeuz “goenglaux fat ndauq”.

  

Yo Ngaenz Miz Di Ak

  Gvaq mbouj nanz geij lai, youh ok gienh saeh hung ndeu, gou caeuq mehyah engq you lo: Bohda baenz binghcenzlezsen’aiz, cungj bingh neix couhdwg aen raem ndawde baenz aenfoeg, canghyw naeuz bingh bohda naek lai, aeu guh soujsuz gvej aen foeg bae. Aen soujsuz nanz guh lai, gangj mbouj dingh aeu mingh vunz, yienghneix youqgaenj lai lo, guh soujsuz gonq, vunzbingh cungj aeu lwnh gij saeh youqgaenj hawj vunz ndaw ranz rox, lumjbaenz cek romngaenz yo youq gizlawz, mizmaj dwg geijlai. Hoeng bohda ngoenzcog yaek guh soujsuz lo, haemhgonq de cungj caengz lwnh saek coenz vah youqgaenj hawj dou dingq, dauq caeuq boux naxgangj mbouj dingz gvaq, lumj naeuz song de dwg gvanbaz nei, gizsaed song vunz caengz gietvaen.

  Vahsug mbanj dou naeuz: Bouxvunz geq le dauq lumj lwgnyez. Bohda geq le yo ngaenz lumj lwgnyez dahraix. Miz bi ndeu gvaq cieng, bohda heuh lwg gou aeu ngaenz:“ Lan gvai ha, hawj da geij maenz ngaenz ha, da gwn faenj cungj mbouj miz ngaenz lo.” Lwg gou laihnaeuz goengda de gungz daengz mbouj miz gwn lo, de lij nungq dou mbouj guenj bouxlaux dem. Daengzlaeng bouxlaux cij lumj lwgnyez gangjvah naeuz:“ Ndaw daehbuh caencingq mbouj miz faen ngaenz lo, gij ngaenz cungj dawz bae ngaenzhangz rom dinghgeiz lo, caengz daengz geiz lingx okdaeuj.”Bouxlaux neix baenzseiq cungj maij yo ngaenz, seizcoz ndwen ngamq ndaej sam seiq cib maenz cienzgoeng, de lij laeglemx yo song sam maenz hwnjdaeuj, comz lai di le dawz bae ngaenzhangz rom dinghgeiz. Hoeng de cungj mbouj rox suenq di, seizgonq maenz lai ngaenz cawx ndaej gaen nohmou, daengz seizneix maenz ndeu guh ndaej maz ne? Seizneix maenz ngaenz ngamq cawx ndaej bau ceij ndeu haeuj diengzhaex bae ut haex.

  Seizgonq dwg rom ngaenz bae ngaenzhangz dinghgeiz, baezneix dai lo, yaek mbouj miz mingh le, lij mbouj lwnh cek romngaenz hawj lwgnyez rox, bouxlaux rom gij ngaenz deng vunz youh bae liux luha? Bohda duiyouh le lij hwnj ban baenz ngeihcib bi, de ciuhvunz mbaet gwn mbaet daenj, gou guj de rom miz haujlai cienz, lai daengz bak lai fanh bae.

  Bohda mingh hung, soujsuz de guh ndaej ndei lai lo. Guh gvaq soujsuz le,bohda heuh bouxnax bae goqhoh de, cungj mbouj aeu lwgnyez bae bang geij lai, dou bae yawj de cungj deng de gyaep deuz vaiq di, lumj naeuz dou mbouj dwg vunz ranz, dauq dwg bouxhek nei. Gou guh boux lwggwiz mbouj ndei bak lai, hoeng gou gag naemj: Bohda yienghneix guh, lwgnyez de baenzlawz siengj ne? Gou you mehyah gou yaek heiqhwnj lo.

  Gou di ndeu cungj naemj mbouj daengz, mehyah cungj mbouj ndatheiq saek di, de dauq naeuz daxboh yienghneix guh deng lo.

  Baezneix daengz gou mueklah lo, mehyah vihmaz bienqbaenz yienghneix ndei gangj ne?

  Mehyah naeuz, baezneix daxboh bingh naek guh soujsuz le, boux nax bang vueuh buhvaq, bang swiq ndang lij bang uet haex, yienghyiengh cungj guh. Raeuz dwg lwgnyez dauq mbouj bang guh gvaq doengh gij hong neix, gou dwg dahlwg youh mbouj fuengbienh guh geijlai. Caiq gangj ha, geij bi neix daeuj, miz bouxnax goqhoh, daxboh simhai vuenheij riu hoho gvaq ngoenz, diuz mingh cungj souh lai geij bi, raeuz guh lwgnyez aeu gyo’mbaiq boux nax. Yienghneix daeuj gangj, daxboh mbouj lwnh mizmaj cek romngaenz hawj raeuz rox,mbouj dajsuenq dawz cek romngaenz hawj raeuz, couh mbouj miz maz geizgvaiq lo, aenvih gij cienz neix dwg de guh hong ndaej, de siengj baenzlawz yungh raeuz guenj mbouj ndaej. Dangyienz la,bonj cingq cawx ranz de lij dwg gyau hawj gou yo ndei.

  Gou mbouj saenq vah mehyah geijlai, mehyah baenzseiq cungj dwg beizheiq gaengj dai, gaej gangj aeu de doengzeiq daxboh aeu nax nomj, couhsuenq boux gohyozgyah mizmingz Yangz Cinningz betcib ngeih bi, lij aeu yah heuh guh Vungh Fanz ngamq ngeihcib bet bi gienh saeh neix, de cungj heiqhwnj fofo baenzhwnz ninz mbouj ndaek.

Mehyah raen gou cungj mbouj saenq de, couh caiq gangj gienh saeh hawj gou dingq: Guh gvaq soujsuz le, bohda naeuz bak cit lai, siengj gwn noh’omj lo. Boux nax bae cawx ma le, bohda ngamq nyaij song gaemz couh naeuz nywnx lai, rueg gaiq noh okdaeuj lo, de yaek gveng gaiq noh bae, bouxnax naeuz gveng bae hojsik lai, doq gangj doq geb gaiq nohbiz daeuj gwn.

“Doxgaiq dahsau lengj gwn lw haenx, heuh guh gijmaz?” Mehyah fwt cam gou.

Gou fatmoengj le cungj mbouj rox baenzlawz dap. Mehyah gag naeuz: Gip daeuj gwn cungj van.

“Doxgaiq bouxlaux gwn lw haenx, youh heuh guh gijmaz?” Mehyah youh cam saeh gujgvaiq neix.

Gou gag ninhnaeuz swhgeij beij mehyah rox gangj lai, couh han naeuz: Haeu heiq bouxlaux.

Baezneix daengz mehyah mbouj miz vah gangj lo, gvaq yaepciuq de cij naeuz: Sou doeg saw lai gangjvah bak haeu lai!

Laxlawz, gaiq noh bouxlaux gwn lw haenx, nem miz myaiz bouxlaux, lumjnaeuz gwnz noh lij miz cik heuj dem, bouxlawz yawj le cungj rubmyaiz. Mehyah mbouj cigciep gangj raen bouxlaux gwn lw rubmyaiz, dauq gangj dahsau lengj gwn lw gip daeuj gwn cungj van gonq, haih gou gangj coenz vah doeg okdaeuj.

Mehyah naeuz: Gaiq noh bouxlaux nyaij gvaq le rueg okdaeuj haenx,bouxnax dauq gwn ndaej vansubsub.

  Gou dingq le rubmyaiz byoegbyoeg. Dou cungj fug nax neix lai lo,gaiq noh bouxlaux gwn lw haenx de cungj ndwnj ndaej roengz, de dawz goenglaux guh gvan ndiepgyaez dahraix ha?

  Lij miz gienh saeh ndeu, gou caeuq mehyah rox le cungj ndang saenz bae: Baezneix bohda bingh naek lai, gvej naed noh foeg le bingh caengz ndei liux, aeu lienz song aen raemgyaeq cungj gvej bae cij bauj ndaej diuzmingh, aeu vah mbanj dou daeuj gangj couhdwg goenglaux deng iem bae lo.

  Miz vunz raiz faenzcieng naeuz,mizmbangj goenglaux gwnz ndang haeu cungj heiq ndeu, heuhguh haeu bouxlaux. Vihmaz haeu bouxlaux ne? Yienzaen miz haujlai cungj, lumjbaenz dajcaemx mbouj seuq ndang haeu、heuj nduk le bak haeu, lij miz aen yienzaen ndeu dwg haeu nyouh. Aenvih bouxlaux rengz unq lo, ok gong nyouh diuz nyouh mbouj miz rengz biu haeuj doengj seuq bae, dauq sinz geij ndik nyouh deng gavaq…… Faenzcieng neix gangj deng mbouj deng gou mbouj rox, gou cij rox bohda ndang mbouj miz rengz lo, seizneix caiq deng iem bae, de aeu ndaej nax nomj youh lij guh ndaej gijmaz? Seizgonq dou cungj lau vunz riu bouxlaux fat ndauq, seizneix deng iem bae lij ndauq maz ndauq dem! Gizsaed, bohda mbouj dwg aeu mbwk nomj ma guh maex, dwg aeu bouxvunz ma buenx de, aeu bouxvunz buenx de youq ranz, buenx de gangj vah. Cingqngamj, boux nax seizneix mbouj miz gvan, de youh fug bohda yw bing ak, caemhcaiq caeuq bohda miz vah gangj lai, songde dwg mwngz bang gou, gou buenx mwngz. Dou guh lwgnyez buenx mbouj ndaej bouxlaux, vunz dauq buenx ndaej bouxlaux, yienghneix dou lij miz maz gangj dem?

  Daengzlaeng, bohda youh fwt guh gienh saeh mbouj doengz vunz okdaeuj: De dawz betcib fanh maenz ngaenz hawj lwgnyez youq Namzningz cawx aen ranz moq. Goenglaux neix geizgvaiq lai lo, miz baenz lai cienz gaxgonq guh soujsuz cungj mbouj lwnh lwgnyez rox, danghnaeuz caijsoq mbouj ndei, seiz guh soujsuz laepda le ndiu mbouj dauq, gij cienz neix bae ra fangz aeu ha?

  Bohda hawj gvaq ngaenz le, youh lumj lwgnyez gangjvah naeuz:“Ngaenz dinghgeiz gou dawz ok daeuj caez lo, mbouj lw saek faen luha!”Daj baezneix hwnj, bohda lij lw ngaenz lwi, lwgnyez de cungj mbouj guhsing lo.

  Bohda ndoj gvaq baez nanh hung neix le, de youh angqvauvau bae hwnjban lo, doengxngoenz roengzban le youh giengciengz nem nax bae ciengqgo diuqfoux.

  Caeklaiq miz boux nax guh buenx, daengz seizneix bouxlaux lij youq ndei gwn van.

  

附:汉文译文

  

  作者简介:潘朝阳,男,广西作家协会会员,出版有壮汉散文集《生日感动》,个人文集《民语心路》,有壮文作品被选入广西普通高中壮汉双语实验班选修课教材。新华网、人民网、中国新闻网、中国民族宗教网等曾以《广西壮汉双语作家潘朝阳:生活处处是文章》为题对其进行报道。

编辑:mzb

扫描二维码
关注本报官方微信

本报投稿邮箱:

gxmzbzb@163.com

gxmzb2@163.com

回到顶部