当前位置: 首页 > 民族文学

山里老人说南宁地铁(壮文、汉文散文)

2019年11月26日    来源:广西民族报网    字号:[    ]     浏览次数:

Bouxlaux Ndaw Ndoi Gangj Deihdiet Namzningz

山里老人说南宁地铁

  Namzningz, dwg swcigih soujfuj Bouxcuengh Guengjsae raeuz. Gou youqdingh Namzningz ndaej 40 bi lo, ngoenzngoenz youq aen singz neix, lumjnaeuz mbouj raen de bienqvaq geijlai. Hoeng, boux doengzdoih seiziq gou—— coh de heuhguh Yinghcouh, de swenjyatyat naeuz:“Namzningz bienqvaq vaiq lai, loq fanghwnz cungj mbouj loq daengz bienq baenzneix vaiq.”Yinghcouh dwg vunz Hungzyauz, ranz de youq aen ndoi sang baihbaek Guengjsae.

  Hungzyauz dwg faennga Yauzcuz ndeu, gyoengqde heuh swhgeij guh Bahhwng. Miz vunz naeuz, mboujndaej heuh gyoengqde Bouxyiuz nding, aeu heuhguh Hungzyauz. Gizsaed, youq dieg Hungzyauz, vunz cungj heuh gyoengqde guh Bouxyiuz nding, yienghneix heuh mbouj dwg yawsiuj gyoengqde, neix couh lumj gyoengqde heuh vunz Cuengh guh Bouxcuengh, mbouj heuh guh Cangcuz, doengzyiengh gyoengqde mbouj dwg yawjsiuj Bouxcuengh. Gawqyienz yienghneix, raeuz couh heuh gyoengqde guh Bouxyiuz nding lo.Bouxyiuz nding faensanq youq dieg henzgyaiq Guengjsae、Gveicouh、Huznanz, daih’iek miz 5 fanh vunz. Seizgonq, Dieg Bouxyiuz nding ginghci doeklaeng lai, boux lwgmbwk cungj mbouj haengj doegsaw, mizgven bumwnz cauhbanh gvaq “ban lwgmbwk Bouxyiuz nding”, lwgmbwk Bouxyiuz nding mbouj doeg saw cungj sibgvenq neix cijndaej gaijbienq lo.

  Bouxyiuz nding daj seizgonq couh miz cungj fungsug heuhguh guh lauxdoengz. Guh lauxdoengz couh dwg vunz Bouxyiuz nding caeuq vunz minzcuz wnq guh baengzyoux. Daxboh gou youq mbanj Bouxyiuz nding guh gvaq lauxsae, gou seiziq youq mbanj Bouxyiuz nding caeuq Yinghcouh guhdoih doegsaw、guhcaemz, dou song boux lwgnyez couh gap baenz lauxdoengz lo.

  “Seizneix ndaw mbanj hix bienqyiengh lai lo!” Bineix seizcou hai hag, Yinghcouh soengq daeglwg lungzau de daeuj Namzningz doeg daihhag, ngamq raennaj de couh angqvauvau gangj gou dingq:“Ndaw mbanj doeng loh suijniz lo, bouxcoz cungj ok bae dajgoeng, lw dou haj cib lai bi bouxlaux caeuq gyoengq lwgnyez youq ranz. Seizneix ha, ranz ranz miz gwn miz daenj, caemhcaiq miz di cienz yungh lo.”

  Cib geij bi gonq, Yinghcouh baez daihit daeuj daengz Namzningz, de cienmonz daeuj Namzningz cawx aen “farek” densigih, seizhaenx ndaw mbanj caengz miz densi miz sienq, aen mbanj de youh youq gwnz ndoi sangngaungau, aeu miz aen “farek” cij ndaej yawj densi. De cawx aen “farek” baema le, daengx mbanj couh dwg ranz de ndaej yawj densi gonq. Baezhaenx, de dauqma le yienghneix caeuq vunz mbanj gangjgoj: “Namzningz miz haujlai laeuz sang daengz gwnz mbwn bae, gou daenj aen mauhmbinj yaek muengh dingj laeuz, hoeng nyiengx gyaeuj daengz mauh doek bae cungj yawj mbouj daengz dingj.”

  Seizgan gvaqbae cib geij bi le, baezneix de baez daihngeih daengz Namzningz, de yawj Namzningz miz maz bienqvaq ne?

  Dauqma daengz mbanj haemh haenx, de aeu soujgih dwk dienhvah caeuq gou gangjgoj, de naeuz ndawmbanj geij boux bouxlaux daeuj ranz de, seizneix gyoengqde doq gwn laeuj doq dingq de gangj saeh yinx Namzningz. De naeuz, “Seizneix vunz ndaw singz miz maz, vunz mbanj dou caemh miz lo, lumjnaeuz aeu soujgij hwnj muengx, ndaw mbanj caemh hwnj ndaej, ndaw mbanj miz saek ranz lij cawx ndaej ci’gyauzceh dem. Gangj daeuj lumnaeuz ndaw mbanj caeuq ndaw singz yaek doxdoengz lo, gizaed miz mbangj saeh lij ca ndaej gyae lai. Baezneix daengz Namzningz ndaej naengh deihdiet, vunz ndaw mbanj baenzseiq cungj mbouj raen gvaq ha, fug lai lo.”Daengz bineix, Namzningz hai doeng sam diuz loh deihdiet lo. Ngoenzhaenx, gou daegdaengq caeuq de naengh caez sam diuz loh deihdiet, hawj de naengh daengz gvaqyinx dohdoh bae.

  De gangj daengz neix le, geij boux bouxlaux haenx cabbak gangjvah lo. Dingqnaeuz deihdiet couh dwg gyaq hojceh youq lajnamh hai bae hai dauq, geij boux bouxlaux cungj mbouj saenq geijlai.

  “Deihdiet lij ndonj gvaq laj dah bae, yaek yaeuh dou bouxlaux ndaw mbanj hix gaej luenh gangjboq ha, ndonj gvaq laj dah mbouj deng raemx dah dumh liux ha?”Miz bouxlaux ndeu dingqnaeuz deihdiet Namzningz ndonj gvaq laj Dahyunghgyangh, de nyinhnaeuz dou gangj vah neix dwg yaeuh lwgnyez.

  Gou gangj Vahyiuz nding daeuj gaijnaeuz hawj de dingq,“Deihdiet ndonj gvaq laj dah gig laeg, gek raemx dah gig gyae, caiqgangj ne, seizneix gohyoz fatdad lai, guh aen deihgoengq deihdiet youh saed youh maenh, baenzlawzyiengh raemx dah cungj dumh mbouj haeujbae.”

  Youh miz bouxlaux ndeu cam:“Vat diuz loh deihdiet aeu vat haujlai namh ok daeuj, diuz dah Namzningz mbouj deng namh saet liux ha?”Laxlawz, geij bi gonq ndaw mbanj hai diuz goengloh, vat haujlai namh ok daeuj doi roengz mieng bae, raemx mieng yaek deng saek liux.

  Gou youh gaijnaeuz,“Seizneix aeu daeuj vat deihgoengq cungj gihgi haenx senhcin lai lo, aen gihgi doq vat namh doq daemhcaenx, miz bouhfaenh namh deng daemhcaenx le bienq saed, yienghneix ndaw deihgoengq couh engq saed engq maenh, vat ok daeuj gij namh haenx hix mbouj miz geijlai, mboujyungh doi namh roengz dah bae lo.”

  Doeklaeng, lijmiz bouxlaux ndeu gangjvah lumj boux lwgnyez nei ndeiriu yaek dai:“Gou mbaetheiq seizgan dinj lai, naengh ndaej deihdiet lwi?” De laihnaeuz deihdiet byaij lajnamh, ndaw deihgoengq haengjdingh dwg heiqyangj mboujcuk geijlai, couh lumj vunzraeuz bae ndemraemx yienghhaenx, aeu mbaet ndaej heiq cijndaej.

  Gou nyaenx mbouj ndaej riu daengz myaiz doek(rih) bae. Seizneix, Yinghcouh hix riu lo, de riu geij bouxlaux baenzngoenz suk youq ndaw mbanj, cungj mbouj ok bae yawj ndaw singz baenzlawz bienqyiengh moq, de naeuz naengh deihdiet miz yinxdaeuz lai lo:“Ndaw deihdiet liengzyauj lai, sangj daengz lumj seizcou ndaw mbanj yienghhaenx; Cideihdiet hai vaiq lai ha, lumj duzroeg youq gwnz ndoi mbin yienghhaenx vaiq bae.”

  Daengz seizneix le, geij bouxlaux haenx cungj fug lo, bouxboux cungj naeuz aeu siengj banhfap bae Namzningz baez ndeu, daegdaengq bae naengh baez deihdiet.

  Gou ngoenzngoenz youq Namzningz, mbouj haeujsim yawj aen singz neix. Lauxdoengz Bouxyiuz nding yienghneix haenh Namzningz, gou dingq le sim sangj raixcaix.

南宁地铁3号线

  南宁,广西壮族自治区首府。我在首府生活了40年,南宁天天见,似乎啥都不新鲜。然而,我的童年小伙伴——生活在桂北大山里的红瑶老同英周,他却惊叫南宁变化之大“做梦都想不到”。

  红瑶是瑶族的一个分支,自称巴哼。有人说,不能称之为红瑶(人),要称为红瑶(族)。其实,在当地人们都称之为红瑶(人),这么称呼没有歧视之意,这就跟他们叫壮族为壮族人一样,同样没有歧视之意。红瑶分散居住在桂、黔、湘边界一带,人口约5万人。过去因经济落后,女子多不读书,有关部门曾创办过“红瑶女童班”,从此改写了女子不读书的历史。

  红瑶历来有“打老同(拜同年)”习俗。我父亲曾在红瑶寨里任教,我自小跟英周玩耍、上学,自然就结成了老同。

红瑶寨风光

  “现在寨里变化也大了!”今年秋季开学,英周送侄儿到南宁上大学,见面他就兴奋跟我说:“寨子通了水泥路,年轻人都到外面打工,只剩下我们年过半百的老人和小孩留守。如今,家家户户都不愁吃不缺穿,还有点钱花了。”

  十几年前,英周第一次到南宁,他专程来买一个电视“锅盖”(接收器),回去安装后他家成为寨子里最先看上电视的人家。当年,他对南宁的印象是怎样的?他是这么跟寨里人描绘的:南宁的高楼好高好高,戴个草帽站在楼下,一用力抬头仰望楼顶,草帽就往后掉到地上!

  时光过了十几年,如今第二次到南宁,他对南宁又有什么新的印象?

  返回寨子当晚,他用手机打电话给我,说寨里有几个老人正在他家喝酒聊天。他说,“如今城市人有的东西,比如手机上网,寨里人也有了,甚至还有人购买小轿车。可是,这次到南宁,坐地铁之后还是很惊讶,对山里人来说,地铁太神奇了。”至今,南宁开通了三条地铁线路。那天,我特意带他将三条地铁线全坐过了一趟,让他过足了坐地铁瘾。

  正说着,那几个老人开始插话。听说地铁就是火车在地下行驶,几个老人将信将疑。

  “地铁还能穿过大河底下,哄我们山里人吧,不被滔滔江水淹没才怪!”一个老人听说南宁地铁穿过邕江底下,认为是天方夜谭。

  我用瑶话解释说,“地铁穿过江底很深的地方,距离江水很远,加上运用现代科学技术建成坚固隧道,防透水做到万无一失。”

  另一个老人又问:“修铁路挖出那么多泥巴,南宁那条河不被泥巴填满断流呀?”原来,前几年修建通往瑶寨的公路时,开挖山坡的泥巴差点将山沟堵塞。

  我又解释说,“如今用于修建地铁的挖掘机十分先进,开挖中有一部分泥土被挤压,这使得地铁的墙壁更加坚固,也就不会有很多剩余的泥巴。”

  最后一个老人提的问题令人啼笑皆非:“我憋气不行,能坐地铁吗?” 他认为打一个洞深至地下,自然就氧气不足,因为他潜水时憋气时间不长,所以担心坐地铁无法做到长时间憋气。

  我忍不住扑哧一笑。这时候,英周也笑几个老酒友太老土,他形象地描述了自己坐地铁的感受:“凉爽得像秋高气爽的瑶寨早晨,跑快得就像大山里的飞鸟一样。”

  这下子,几个老酒友听得羡慕不已,纷纷说找机会也要上南宁一趟,专程到首府坐一次地铁。

  不识南宁新面貌,只缘身在此城中。红瑶老庚感叹南宁变化的话语,让我这个南宁市民听得心里美滋滋的。

 

本文发表于《南宁晚报》2019.11.25第14版

作者:潘朝阳

编辑:mzb

扫描二维码
关注本报官方微信

本报投稿邮箱:

gxmzbzb@163.com

gxmzb2@163.com

回到顶部